Το μυαλό λειτουργεί ακριβώς όπως και το σώμα. Ό,τι μπαίνει βγαίνει, τόσο κυριολεκτικά όσο και μεταφορικά.
Γιατί το λέω αυτό; Το λέω επειδή διαβάζω πολύ και φροντίζω να μαθαίνω τα πάντα όταν κάτι με ενδιαφέρει. Το τελευταίο διάστημα διαβάζω για τον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου και παρακολούθησα μέχρι και ένα συνέδριο στο οποίο συμμετείχαν κορυφαίοι ειδικοί από διάφορους τομείς. Δεν τα λέω αυτά για να παινευτώ, αλλά επειδή έτσι είναι. Διαβάζω κατά μέσο όρο τρία βιβλία την εβδομάδα – και ναι, μπορείς κι εσύ. Κλείσε την TV, σταμάτα να τσεκάρεις το Facebook και θα γίνεις μάρτυρας ενός μικρού θαύματος: θα δεις πως έχεις πάααρα πολύ ελεύθερο χρόνο.
Βλέπεις, καλέ μου αναγνώστη, μπορεί να ακούγομαι λιγάκι εριστική, αλλά θα είμαι ειλικρινής, ό,τι κι αν αυτό σημαίνει. Έρχεσαι τόσον καιρό εδώ και με ξέρεις, αλλά δε με ξέρεις. Το παραφιλοσοφίσαμε αλλά δεν αισθάνομαι πως έχεις καταλάβει πραγματικά πού το πάω.
Πιστεύω πως μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο, αλλά σίγουρα όχι αν δεν αλλάξουμε πρώτα εμείς. Το θέμα είναι πως δε μπορείς να περιμένεις διαφορετικά αποτελέσματα όσο συνεχίζεις να κάνεις εκείνα που κάνεις μια ζωή, παραμένοντας απαθής και περιμένοντας την κατάσταση να αλλάξει από μόνη της, ό,τι κι αν αυτό σημαίνει. Ένα πρόβλημα δεν το αντιμετωπίζεις ούτε το λύνεις με τον ίδιο τρόπο που δημιουργήθηκε. Ή θα βρεις άλλο τρόπο ή θα μείνεις εκεί που είσαι. Τελεία.
Το μυαλό μας, λοιπόν, είναι το πιο πολύτιμο όργανο που έχουμε. Έχει τη δύναμη να δημιουργήσει ή να καταστρέψει. Μπορεί να αλλάξει και να σώσει ζωές. Του φερόμαστε όμως σα να είναι σκουπιδοτενεκές – και ναι, δε βρήκα καλύτερη λέξη. Πετάμε μέσα ό,τι σαβούρα βρούμε δίχως έλεγχο, δίχως να φιλτράρουμε έστω την πληροφορία. Επιτρέπουμε να μας το μολύνουν εξωτερικά σκουπίδια που έχουν μοναδικό στόχο να μας κρατούν δέσμιους μια επίπλαστης πραγματικότητας μην τυχόν και καταλάβουμε τη δύναμή μας και σταματήσουμε να τους δίνουμε αξία.
Μάντεψε, όμως, ποιο είναι το μαγικό στην όλη υπόθεση… Η επιλογή του τι θα μπει είναι κυριολεκτικά στο δικό σου χέρι. Εσύ επιλέγεις τι θα μπει στο μυαλό σου, ακριβώς όπως επιλέγεις τι θα μπει στο σώμα σου και, πίστεψέ με, αυτά τα δύο είναι αλληλένδετα. Αν υπολειτουργεί το ένα θα υπολειτουργεί και το άλλο.
Δε λέω κάτι καινούριο. Εκείνο που θέλω, όμως, να επισημάνω είναι πως δεν έχεις δικαίωμα να παραχωρείς τη δύναμη της δικής σου επιλογής σε κάποιον άλλο. Δεν έχεις δικαίωμα να μη σκέφτεσαι, να μην ενημερώνεσαι σωστά, να δέχεσαι άκριτα ό,τι σου σερβίρουν, ακριβώς όπως δεν έχεις δικαίωμα να τρως σαβούρες, να μη φροντίζεις τον εαυτό σου και την υγεία σου και να νομίζεις πως ό,τι κάνεις δεν επηρεάζει άμεσα και όλο το υπόλοιπο της ζωής σου, όπως και τις ζωές των γύρω σου. Δεν έχεις κανένα δικαίωμα να μην παίρνεις την ευθύνη του εαυτού σου, γιατί δεν είσαι μόνος ή μόνη σε αυτόν τον κόσμο. Υπάρχουν άνθρωποι που σε αγαπάνε και θα ήθελαν σίγουρα να σε έχουν κοντά τους υγιή και αρτιμελή για πολλά πολλά χρόνια, δίχως να ανησυχούν πως θα αυτοκαταστραφείς. Με την ίδια λογική, λοιπόν, δεν έχεις δικαίωμα να μη γίνεσαι διαρκώς καλύτερος μαθαίνοντας και κάνοντας καινούρια πράγματα.
Να σε ενημερώσω κάπου εδώ πως το IQ δεν είναι κάτι φιξαρισμένο με το οποίο γεννιόμαστε. Μπορεί να αλλάξει. Μάλιστα είναι σαν μυς: όσο το δουλεύεις τόσο θα βελτιώνεται. Μόνο που οι μυς, όπως ήδη γνωρίζεις, ατροφούν όταν δε χρησιμοποιούνται και το μυαλό δεν αποτελεί εξαίρεση του κανόνα. Το IQ, λοιπόν, μπορεί τόσο να αυξηθεί όσο και να μειωθεί και η εκάστοτε αλλαγή εξαρτάται από τον ίδιο τον κάτοχο και κανέναν άλλο.
Μπορεί να ακούγομαι αυστηρή, αλλά δεν πρόκειται να απολογηθώ. Tough love, my loves… Toughen up!
